Żoliborskie Msze za Ojczyznę

jako fenomen kultury

Więcej →
ZAGADNIENIE

Radio Wolna Europa

Radio Wolna Europa– jedno z najważniejszych zagranicznych mediów nagłaśniających działalność ks. Jerzego Popiełuszki, zwłaszcza jego Msze za Ojczyznę, jego kazania i represje, którym był poddawany. Jej rola polegała na systematycznym przekazywaniu wiadomości o przebiegu nabożeństw, treści homilii, obecności wiernych oraz reakcjach władz PRL. Dzięki temu Msze te wychodziły poza kontekst lokalny i stawały się elementem ogólnopolskiego oraz międzynarodowego obiegu informacji. Audycje RWE współtworzyły interpretację żoliborskich celebracji jako przestrzeni modlitwy, formacji sumień i pokojowego oporu moralnego wobec systemu komunistycznego. W okresie panującego w PRL-u monopolu medialnego rozgłośnia stanowiła pozacenzuralny obieg informacji, obejmujący odbiorców zarówno w Polsce, jak też poza granicami naszego kraju, zwłaszcza wśród Polonii. Audycje te podsłuchiwały także polskie tajne służby. Z ustaleń IPN wynika, że w materiałach SB odnotowano 64 publikacje Radia Wolna Europa dotyczące ks. Popiełuszki w okresie od października 1983 do lipca 1984 r. Po porwaniu i śmierci ks. Popiełuszki rozgłośnia wyraźnie zintensyfikowała przekaz, utrwalając pamięć o Mszach za Ojczyznę jako jednym z kluczowych fenomenów religijno-społecznych schyłkowego PRL – emitowała zarówno audycje cykliczne i specjalne, jak też wcześniejsze nagrania jego kazań, rozważań, nabożeństw oraz relacje z Mszy pogrzebowej. W ten sposób stała się istotnym medium informacyjnym i interpretacyjnym, współtworzącym społeczną pamięć o duszpasterstwie ks. Popiełuszki, jego męczeństwie i znaczeniu dla kultury oporu wobec komunizmu.

Bibliografia

Czaczkowska E., Audycje Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa o ks. Jerzym Popiełuszce od porwania do pogrzebu (19 X–3 XI 1984 roku), „Kultura – Media – Teologia” 46 (2021), s. 96–115.

Jóźwik K., Ksiądz Jerzy Popiełuszko i dziennikarze zachodni, „Biuletyn IPN” 10 (2024).

Kindziuk M., Wizerunek medialny ks. Jerzego Popiełuszki w polskiej prasie w latach 1980-1984, Warszawa 2014.